Zoetstoffen & Aspartaam: deugd of zonde?

Kunstmatige zoetstoffen en andere zoetstoffen, zoals aspartaam en sucralose (Splenda) vallen ander de meest controversiële onderwerpen binnen de fitness-industrie. Ze worden gelinkt aan neurotoxiciteit, kanker, verstoring van verzadigingsmechanismen en veel andere slechte dingen. Er zijn vele gezondheidsgroepen online die zich er massaal tegen afzetten en er is een hele business ontstaan op het demoniseren van zoetstoffen, met drogredeneringen als hormonale disbalansen en allerlei gevaarlijke ziekten. Maar is hun reputatie verdiend? Zijn zoetstoffen nu echt het zoete zaad van Satan?

Aluminium hoedjes en hooivorken allemaal bij de hand? Laten we dan beginnen!

Wat je vooraf moet weten: E-nummers

Voordat we die vraag gaan beantwoorden, wil ik eerst even kort inhaken op E-nummers.
Ondanks dat er een hele menigte met hooivorken constant alles dat ‘chemisch’ is demoniseert, is het simpelweg een onbegrip voor hetgeen wat ze niet snappen. Neem de chemische classificatie van aspartaam bijvoorbeeld, E951 (E-nummer 951 dus). Deze aanduiding is iets dat voor velen een angst oproept, als zijnde ‘onnatuurlijk’. Net zoals voor de ruwweg 1500 andere E-nummers, waarvan er honderden ‘kunstmatig’ zijn.

Maar wat men daarbij niet begrijpt is dat een E-nummer juist een certificaat van veiligheid is. Het betekent dat de Europese Unie heeft bepaald dat een voedingstoevoeging veilig is voor menselijke consumptie.

En nee, dat gebeurt niet op basis van een financiële agenda waarbij men je Cola-Light voert om je een dodelijke ziekte te geven die je vervolgens alleen zou kunnen oplossen met de medicatie die overbodig zou zijn omdat er al lang een oplossing voor zou zijn. Even je aluminium hoedje afdoen en normaal gaan doen alstublieft.

 

zoetstoffen

Wat je vooraf moet weten: LD50

Als we het hebben over het vraagstuk of iets ‘giftig’ of ‘dodelijk’ is, moet er eerst worden vermeld dat elke substantie ter wereld dodelijk is. Het gaat allemaal om de hoeveelheid waarin deze genomen wordt. Het gaat hierbij specifiek om de LD50. Deze staat voor ‘Lethal Dose for 50% of subjects’. Het is de hoeveelheid van een stof die bij 50% van de bevolking tot de dood leidt. Het gaat dan om de acute giftigheid, gezien het over een plotseling volledige toediening gaat; het zegt dus niks over de langetermijntoxiciteit van de stof.

Je kan dus nooit zomaar zwart/wit stellen dat iets ‘giftig’ of ‘dodelijk’ is, zonder de context van hoeveelheid. Water is dodelijk als je er teveel van neemt. Stop je dan met water drinken, of ga je geen absurde hoeveelheden (achter elkaar) drinken?

 

Is de reputatie van kunstmatige zoetstoffen verdiend?

Het antwoord is heel kort. Nee, dat is het niet. Voor de meeste veel verkrijgbare en bruikbare kunstmatige zoetstoffen, met name aspartaam en sucralose [2], is er een overweldigende hoeveelheid bewijs die hun veiligheid voor mensen bevestigd in non-extreme hoeveelheden [2].

Al het onderzoek wat mogelijk bijwerkingen laat zien is gedaan bij dieren die meer zoetstof innamen dan een mens ooit zou doen. Daarbij zat ook nog een veiligheidsfactor van 100 tot 1000 bij mensen ten opzichte van lichaamsgewicht. Of dat, of het was vaag epidemiologisch onderzoek wat later gefalsificeerd werd.

Aangezien ze geen calorieën bevatten, verhogen calorieloze zoetstoffen bloedsuiker- en insulinewaarden niet [2, 3, 4, 5].

Zoetstoffen verhogen ook je eetlust niet, maar ze zouden je drang naar eten wel kunnen verhogen wanneer je ze tussen maaltijden eet, net zoals snacken.

Kunstmatige zoetstoffen verhogen je voorkeur voor zoete producten wel, maar alle zoete voeding heeft dit effect.

Ondanks dat sommige epidemiologische data lijkt te suggereren dat kunstmatige zoetstoffen gewichtstoename veroorzaken, werkt deze relatie andersom. Mensen die gewicht proberen te verliezen, gebruiken vaak kunstmatige zoetstoffen. Met andere woorden: het zijn de dikke mensen die vaak zoetstoffen gebruiken om af te vallen, niet de kunstmatige zoetstoffen die mensen dik maken.

Om de data in perspectief te plaatsen is er mogelijk een beter argument te voeren voor de veiligheidsrisico’s van mobiele telefoons of vlees dan voor kunstmatige zoetstoffen. En het gebruik van suiker in plaats van calorieloze zoetstoffen is erg lastig om rationeel te verantwoorden.

Dus als je je eten zoeter wil maken (en wie wil dat nu niet?); gebruik dan vooral calorieloze zoetstoffen. Ze zijn vergelijkbaar met zout: een calorie-vrije manier om de smaak van je eten te verbeteren. Met chilipoeder, zout en sucralose heb je 3 uitstekende manieren om de smaak van je maaltijden te verbeteren, vrijwel zonder calorieën.

Let er desondanks op dat de meeste zoetstoffen in poedervorm niet calorieloos zijn. Ze zijn afhankelijk van de bureaucratische gimmick dat alles onder de 4 kcal per gram kan worden gelabeld als calorieloos, ondanks dat ze nog steeds tot zo’n 3.9 kcal per gram kunnen bevatten uit het bulkmateriaal (vaak maltodextrine). Daarom zul je met voorzichtige micro-dosering vaak beter af zijn met sucralosepoeder of vloeibare sucralose om je eten zonder calorieën zoeter te maken.

Aspartaam: Satans baby?

Laten we dan meteen even het meest lastiggevallen slachtoffer onder de loep nemen: aspartaam, ofwel het demonische ‘kunstmatige’ E951.

Dat aspartaam een kunstmatige zoetstof is weet tegenwoordig iedereen. Maar wat gebeurt er nu echt als we aspartaam consumeren? Je lichaam hydroliseert (moeilijk woord voor ‘verteert’) aspartaam efficiënt en volledig. De substantie is maar een korte tijd in je lichaam aanwezig en stapelt niet op. Het wordt afgebroken tot 50% fenylalanine, 40% asparaginezuur en 10% methanol.

Deze substanties zijn allemaal een natuurlijk onderdeel van veelvoorkomende producten. Denk daarbij aan tomaten, melk, eieren en vlees.

De aanvaardbare dagelijkse inname van asparaginezuur binnen het dieet van de meeste mensen is 60 keer hoger dan wat er überhaupt uit aspartaam kan worden omgezet. Voor fenylalanine is dit 35 keer hoger.

Hoe zit het met methanol? Een glas tomatensap bevat 6 keer meer methanol dan dezelfde hoeveelheid aspartaam-gezoete frisdrank.

Studies hebben ook geen giftigheid of enige verhoging van plasmaconcentraties methanol, mierenzuur of fenylalanine gevonden nadat er tot 50mg/kg aan aspartaam per dag werd genomen. Voor de duidelijkheid: dat komt overeen met 17 blikjes Light drank per dag, voor een persoon van 70 kg.

Zelfs als we de hoogste aspartaaminhoud van 125 mg per blikje Cola Light per dag nemen, met de laagste ADI (Accepteerbare Dagelijkse Inname/Acceptable Daily Intake) van 40mg/kg, gaat het nog om 16 blikjes Cola-Light per dag voor een vrouw van 50kg, elke dag. Zónder schadelijke effecten.

Als we de ADI van 50mg/kg aanhouden die de FDA (Food and Drug Administration) als veilig acht, met daarbij 58mg per blikje Cola Zero, hebben we het over 68 blikken Cola Zero per dag voor een man van 80kg. Wederom zonder schadelijke effecten.

Reality check: je komt al bij lange na niet in de buurt van de ADI. Als je die hoeveelheden bijna haalt heb je qua gezondheid waarschijnlijk grotere problemen dan je druk maken over kunstmatige zoetstoffen.

Als je je tóch druk zou maken dat je aspartaam inname toch echt richting de ADI gaat, dan wil ik je eerst even uitleggen hoe deze überhaupt wordt berekend. De ADI wordt berekend door de laagste dosering te nemen waarbij bijwerkingen worden bevonden binnen onderzoek, om hier vervolgens een foutmarge van factor 100 op toe te passen. (Het gaat hierbij sowieso al om dierlijk onderzoek, gezien er in mensen überhaupt geen gezondheidseffecten betrouwbaar zijn bevonden).

Dat betekent dat er dus in werkelijkheid geen gezondheidsrisico’s zijn bevonden tot je zo’n 100 keer de ADI consumeert. Of in blikjes Light drank uitgedrukt: 1600 blikjes. Per dag. Laat dat even bezinken.

Serieus, laat het even goed bezinken. Heb je serieus nog steeds die hooivork vast?

De Europese Autoriteit voor Voedingsveiligheid (EFSA) heeft een regel dat substanties jaarlijks moeten worden herbekeken. Voor aspartaam is dit al een aantal keer gebeurd. En nog een keer. En nog een keer. Ze concluderen keer op keer dat er geen enkele reden tot zorg is: aspartaam is veilig voor menselijke consumptie, ook voor kinderen en zwangere vrouwen, zolang de ADI niet wordt overschreden.

En daar hebben we het dus over die bizarre getallen hierboven. Voordat je überhaupt in de buurt komt van die hoeveelheid blikjes ben je allang gestorven aan watervergiftiging, dus probeer het alsjeblieft ook gewoon niet.

zoetstoffen

‘Maar hoe zit het met menselijk onderzoek?!’

Er zal ongetwijfeld iemand bijzitten die op dit punt bijdehand gaat doen en roept dat het allemaal dierlijk onderzoek is en dat wij als mensen toch echt anders zijn, waardoor al het bovenstaande irrelevant is. Maak je geen zorgen, ik had al op je gerekend.

Is het nou echt zó veel gevraagd om te genieten van het feit dat er in onze moderne tijd eindelijk een manier is om niet elke dag alleen maar water te hoeven drinken, als we op calorieën willen besparen? Het leven kan al lastig genoeg zijn, geniet eens van de dingen die het makkelijker en beter maken.

Met dat achter de rug, gaan we door met de volgende…

Saccharine: uitzondering op de regel?  

Een mogelijke uitzondering op de veiligheid van calorieloze zoetstoffen, is saccharine, een eerste generatie kunstmatige zoetstof die voor het eerst werd gesynthetiseerd in 1879. Vergeleken met sucralose en aspartaam, is er niet zoveel onderzoek dat de veiligheid aantoont. Een menselijke pilot studie laat zien dat saccharine consumptie de darmgezondheid aantast en dat het glucose intolerantie opwekt. 

Als je dat combineert met het feit dat saccharide een afgeleide is van koolteer, leent het zich goed voor angstzaaierij. Desondanks was dit een pilot studie met slechts 7 deelnemers, waarvan slechts 4 er daadwerkelijk glucose intolerantie ontwikkelden. Er was geen controlegroep en de dosering stond gelijk aan 17 blikjes Fanta Light, 3x per dag, gedurende een volledige week. Al het andere menselijke onderzoek, wat van significant hogere methodolische kwaliteit is, heeft bevonden dat saccharine consumptie volledig veilig is, zelfs voor diabeten.  

Dus elk enigszins normaal gebruik van saccharine is compleet veilig. Maar aangezien saccharine een bittere, metaalachtige nasmaak heeft, is het doorgaans een tweede keuze, in vergelijking met aspartaam en met name sucralose.

zoetstoffen

Erythritol

Erythritol is een zoetstof die we met een reden specifiek uitlichten, aangezien het vermeend dé zoetstof is die het dichtst in de buurt komt bij conventionele suiker qua structuur. Dit kan een groot voordeel zijn boven andere suikervervangers, bij gerechten waar je de zoetstof niet oplost, zoals op pannenkoeken.

Erythritol is een suiker alcohol dat natuurlijk voorkomt in fruit en andere gefermenteerde voeding. Het kan ook industrieel worden geproduceerd via gist fermentatie, of glucose. Ondanks dat het ‘natuurlijk’ is, kan het lichaam het maar nauwelijks metaboliseren, dus het bevat praktisch gezien slechts 0.2 kcal per gram.

Het nadeel bij de slechte vertering is dat, zoals andere suiker alcohol, het stressvol kan zijn op het verteringsstelsel. Gelukkig wordt erythritol veel beter getolereerd dan andere suiker alcohol. De laxatieve drempel van erythritol wordt respectievelijk op 0.80gr/kg lichaamsgewicht geschat voor vrouwen, met 0.66gr/kg voor mannen [2]. Desondanks raden we aan om conservatief naar die dosering toe te werken, als je überhaupt al zoveel zou willen consumeren. Daarbij zou je erythritol voornamelijk met/na maaltijden moeten nemen en niet boven doseringen uit moeten komen die ervoor zorgen dat je enige darmklachten ervaart. Je darmgezondheid kan al veel eerder aangetast zijn dan dat je überhaupt dingen zoals diarree of andere symptomen opmerkt. Aangezien erythyritol niet zo zoet is als suiker, raden we aan in de praktijk vaak aan dit de combineren met een andere zoetstof.

Conclusie

Alle huidige legale, goedgekeurde kunstmatige zoetstoffen zijn perfect veilig te consumeren, wanneer ze onder de maximale aanbevolen innames worden geconsumeerd, welke al bizar absurd zijn.

Drink je Cola Light, geniet er lekker van en gooi die hooivorken en aluminium hoedjes nu eens weg.

 

online coaching Bell Coaching

About the author

Eigenaar Bell Coaching. Ik coach zowel nationaal als internationaal cliënten met maar 1 doel: maximaal resultaat, waarbij jij ook alle tools aanleert om dit levenslang vol te houden.Mijn kracht ligt in het combineren van optimale progressie met intensieve mentale coaching, om jou in elk aspect van je leven te ontwikkelen. Daarnaast verzorg ik zowel nationaal als internationaal opleidingen voor professionals, seminars en clinics.
  • Facebook
  • Wordpress
  • Google+
Loading Facebook Comments ...

Leave a Reply

Mis deze Gratis E-books niet

powerlifting E-books

Volg ons ook op facebook

Online Coaching